İstibra, İstinka ve İstinca

İstibra: Yürümek, öksürmek veya bir yere yaslanmak suretiyle kalp mutmain oluncaya kadar erkeklil uzvundaki akıntının kesilmesini beklemektir. İdrar akıntısının kesildiğine kanaat getirmeden abdest almak doğru değildir.

İstinka: İstibra yaparken mübalağa yapmaktır. Bu mübalağa şüphe ve vehim derecesine vardıracak kadar olmamalıdır.

İstinca: Avret mahallindeki pisliği temizlemektir. Sünnet bir uygulamadır. Taş ile silmek sünnettir ancak su ile temizlemek daha iyidir. Pisliğin çıktığı yer önce silinir daha sonra yıkamak suretiyle temizlenir. Maksat pisliğin olduğu yerin temizlenmesidir. Taş kullanmak mendup seviyesinde bir sünnettir. Yoksa sünnet-i müekkede değildir. İstinca yapılırken üç taş kullanmak ta menduptur.

İstinca Nasıl Yapılır: Erkekler, husyeleri (yumurtalıkları) sarkmış bir halde ise ilk taş ile önden arkaya, ikinci taş ile arkadan öne, üçüncü taş ile de tekrar önden arkaya temizlemek suretiyle istinca yapılır. Husyeleri sarkmamış halde iseler birinci taş ile arkadan öne, ikincisi ile önden arkaya, üçüncüsü ile de tekrar önden arkaya silmek suretiyle istinca temizliği yapılır. Kadınlar ise fercinin pislenmemesi için önden arkaya doğru bu işlemi yaparlar.

Taş ile sildikten sonra ellerini güzelce yıkayarak sol elinin orta ve yüzük parmağı ile avret mahallini temizler. Kadın da aynı şekilde temizliğini yapar. Pis koku gidinceye dek su ile temizliğe devam edilir. Oruçlu ise suyun avret yerinden içeri gitmemesine dikkat edilir. Temizlik bitince eller yeniden temizlenir ve avret mahalli kurulanır.

Avret Mahallinin Açılması: Ön veya arkadan çıkan pislik bir dirhem miktarını (yaklaşık avuç içi kadar) geçerse, kimseye göstermeden ve avret yerini açmadan temizlemek farzdır. Zaruret durumunda ise bu yasak ortadan kalkmaktadır.

Kemiği, insan veya bir hayvanın yiyebileceği bir şeyin, kiremitin, çanak-tabağın, kömür, cam ve kirecin, ipek ve pamuk gibi kıymetli şeylerin kullanılması mekruhtur. Ayrıca istincada özürsüz olarak sağ elin kullanılması da mekruh olan temizleme yöntemidir.

Tuvalete Nasıl Girilir: Tuvalete sol ayak ile girilmelidir. Girerken şeytandan Allah’a sığınılmalıdır. Otururken sol tarafına yaslanarak oturulmalıdır. Zaruret olmadan konuşulmamalıdır. Tuvalette kıbleye ön veya arkayı dönmek mekruhtur. Güneşe, aya ve rüzgarın estiği yönlere de dönerek yapmak mekruh görülmektedir. Suya, gölgenin yansıdığı yere, hayvanların yuvalarına, yol güzergahına, meyvesi olan ağacın altına tuvaletini yapmak meukruhtur. Ayrıca hiçbir özür olmaksızın ayakta bevletmek te mekruh görülen davranışlardandır.

İhtiyaç giderildikten sonra sağ ayak ile tuvaletten çıkılır. Ve şu dua okunur: Elhamdülillâhi’l-lezî ezhebe anni’l-ezâ ve âfânî min zâlik.

Allah-ü A’lem…

(Nuru’l-İzah ve Necatü’l-Ervah, 16-20)